نویسنده: ران بوسو
منبع: رویترز
سرویس #ترجمه_نفتون
طرح دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای دسترسی مستقیم ایالات متحده به بخش بزرگی از ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا ممکن است در نهایت احیای دیرهنگام صنعت نفت این کشور را از مسیر خارج کند؛ زیرا این طرح میتواند با محدود کردن رقابت، ایجاد اختلال در بازارها و دلسرد کردن سرمایهگذاری خارجی موردنیاز برای بازسازی صنعت انرژی آسیبدیده این کشور آمریکای جنوبی، روند احیای آن را مختل کند.
بر اساس طرحی که روز دوشنبه رونمایی شد، واشنگتن قرار است ۳۵ درصد از سهام شرکت خصوصی نفتی نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز (NABEP) را به دست آورد؛ شرکتی که تحت کنترل آلخاندرو بتانکورت، بازرگان ونزوئلایی، قرار دارد. این شرکت یک اجارهنامه ۱۰۰ ساله برای ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا دریافت خواهد کرد که برآورد میشود در مجموع ۶۵ میلیارد بشکه ذخایر نفتی داشته باشند.
در مقابل، آمریکا یک سهم تضمینشده ۲۰ درصدی از تولید با قیمت تمامشده دریافت خواهد کرد و همچنین حق تقدم خرید تمام تولید باقیمانده را برای خود حفظ میکند.
این توافق، انایبیایپی را از نظر میزان ذخایر تحت اختیار، به دومین شرکت خصوصی بزرگ نفتی جهان تبدیل خواهد کرد و تنها شرکت ملی نفت عربستان سعودی در جایگاهی بالاتر از آن قرار خواهد داشت. انایبیایپی که در حال حاضر حدود ۱۷۰ هزار بشکه در روز تولید میکند، اعلام کرده است که هدف آن افزایش تولید به بیش از یک میلیون بشکه در روز در کوتاهمدت است.
دولت ترامپ استدلال میکند که این توافق بخش مهمی از «طرح سهمرحلهای ثبات، بازسازی و گذار دموکراتیک» برای ونزوئلا پس از برکناری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین این کشور، در ماه ژانویه است.
کاخ سفید همچنین میگوید این توافق به آمریکا کمک خواهد کرد تا «زنجیرههای تأمین جدید، قدرتمند، راهبردی و قابل حفاظت» را در نیمکره غربی ایجاد کند؛ اقدامی که به واشنگتن امکان میدهد ذخایر راهبردی نفتی تخلیهشده خود را دوباره پر کند، هزینه سوخت را کاهش دهد و به «احیای» بخش تولیدی آمریکا کمک کند.
این پیشنهاد تاکنون با انتقاد شدید مخالفان دولت ونزوئلا و دموکراتها در آمریکا مواجه شده است. برخی آن را مشابه نوعی استعمار مدرن دانستهاند و برخی دیگر معتقدند این طرح نشانههایی از سیاستگذاری انتخاباتی در سال انتخابات دارد؛ آن هم در شرایطی که ترامپ پیش از انتخابات مهم میاندورهای در ماه نوامبر، با فشار فزاینده بر سر نگرانیهای مربوط به هزینههای زندگی مواجه است.
آنچه روشن است این است که پیشنهاد ترامپ با خطرات سیاسی، حقوقی و تجاری قابلتوجهی همراه است و یکی از مهمترین این خطرات، احتمال تضعیف روند احیایی است که خود این طرح قصد دارد آن را تقویت کند.
یک نظام دو سطحی
آمریکا تاکنون هرگز کنترل مستقیم منابع نفتی کشور دیگری را در اختیار نگرفته است. حتی پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، بغداد همچنان مسئول تصمیمگیری درباره منابع نفتی این کشور باقی ماند.
در حال حاضر، اجرای چنین ترتیبی دشوار به نظر میرسد. دولت آمریکا سازوکارهای قانونی لازم برای خرید و فروش مستمر نفت خام با قیمتهایی پایینتر از نرخ بازار را در اختیار ندارد.
اما مشکل بزرگتر این است که چنین چارچوبی میتواند توسعه بخش گستردهتر صنعت نفت ونزوئلا را محدود کند.
شرکتهایی که با انایبیایپی رقابت میکنند، از جمله شورون که در حال حاضر بزرگترین تولیدکننده آمریکایی فعال در ونزوئلاست، در موقعیت ساختاری نامساعدی قرار خواهند گرفت؛ زیرا آنها مجبور خواهند بود نفت خام را با قیمتهای رایج بازار خریدوفروش کنند، در حالی که یک رقیب مورد حمایت از دسترسی ترجیحی به بازار برخوردار خواهد بود.
سرمایهگذاران ممکن است این پرسش را مطرح کنند که آیا پروژههای آینده بر اساس توجیه اقتصادی با یکدیگر رقابت خواهند کرد یا بر مبنای روابط سیاسی، و اینکه آیا قواعد بازی همزمان با تغییر رهبری در واشنگتن و کاراکاس تغییر خواهد کرد یا خیر.
این دقیقاً همان نوع اختلال در بازار است که شرکتهای نفتی هنگام بررسی سرمایهگذاریهای چند میلیارد دلاری معمولاً از آن اجتناب میکنند.
انتظار میرود شورون و چند شرکت بینالمللی انرژی دیگر در هفته جاری توافقهایی را برای توسعه پروژههای جدید در ونزوئلا امضا کنند.
این سرمایهگذاریها بر اساس چارچوب فعلی هیدروکربنهای این کشور انجام میشوند؛ چارچوبی که پس از برکناری مادورو برای جذب سرمایه خارجی مورد بازنگری قرار گرفت.
اما این منبع جدید عدم اطمینان میتواند دقیقاً در زمانی که ونزوئلا تلاش میکند جایگاه خود را بهعنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ نفت جهان دوباره به دست آورد، تمایل سرمایهگذاران به سرمایهگذاری را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
امروز هست، فردا نیست
احیای صنعت نفت ونزوئلا کار آسانی نخواهد بود. تولید نفت این کشور پس از سالها کمبود سرمایهگذاری، سوءمدیریت عملیاتی و فساد در پی ملی شدن صنعت نفت در سال ۲۰۰۷ فروپاشید و تحریمهای آمریکا نیز این روند نزولی را تشدید کرد.
تولید نفت ونزوئلا از حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز در دهه ۱۹۹۰ به حدود یک میلیون بشکه در روز در حال حاضر کاهش یافته است.
بر اساس برآوردهای ROI، تولید نفت در ابتدا احتمالاً طی دو سال آینده و همزمان با افزایش سرعت سرمایهگذاری و احیای میادین موجود، به حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. این میزان اندکی بیش از ۱ درصد از عرضه جهانی نفت در شرایط کنونی خواهد بود.
علاوه بر این، بر اساس پیشبینی شرکت مشاوره ریستاد انرژی، تولید نفت ونزوئلا تا سال ۲۰۳۵ به ۲.۳ میلیون بشکه در روز خواهد رسید و تا سال ۲۰۵۰ از ۳ میلیون بشکه در روز عبور خواهد کرد؛ بیشتر این رشد نیز از کمربند نفتی غنی از منابع اورینوکو حاصل خواهد شد.
دههها بیتوجهی باعث شده این کشور با کمبود تأسیسات فرآوری، خطوط لوله، پایانههای ذخیرهسازی، ظرفیت صادراتی و زیرساختهای برق موردنیاز برای پشتیبانی از یک احیای گسترده تولید نفت مواجه باشد.
بسیاری از تأسیسات در حال حاضر کاملاً فرسوده و ازکارافتاده هستند و به بازسازی از صفر یا نوسازیهای پرهزینه نیاز دارند.
بازسازی این داراییها به دهها میلیارد دلار سرمایه و، مهمتر از آن، مشارکت چندین شرکت بینالمللی نیاز خواهد داشت که حاضر باشند طی چند دهه سرمایه خود را در این پروژهها متعهد کنند.
ایجاد یک لایه جدید از عدم اطمینان سیاسی در ونزوئلا، کشوری که طی دهههای اخیر دو بار داراییهای نفتی شرکتهای خارجی را ملی کرده است، میتواند تأمین منابع مالی موردنیاز را دشوارتر یا پرهزینهتر کند.
بنابراین، طرحی که با هدف تسریع روند احیای یکی از بزرگترین ذخایر نفتی جهان طراحی شده است، ممکن است در عمل به جای تسریع این روند، آن را کند کند.
(دیدگاههای مطرحشده در این مطلب متعلق به ران بوسو، ستوننویس رویترز، است.)