نویسنده:یوریشینت
منبع:وبسایت اویلپرایس
با وجود ادامه تنشها میان ایالات متحده و ایران، قزاقستان قصد دارد برای تسهیل صادرات خود، یک پایانه در بندرعباس احداث کند. «سریک ژومانگارین» معاون نخستوزیر قزاقستان، اواخر ماه ژوئن و پیش از نشست مشترک پارلمان این کشور اعلام کرد که برای اجرای این پروژه، که قرار است در زمینی به مساحت حدود ۱۵ هکتار در بندرعباس ساخته شود، هیچ بودجه دولتی اختصاص نخواهد یافت. خبرگزاری دولتی «کازاینفورم» به نقل از ژومانگارین گزارش داد: «این پروژه با سرمایهگذاری بخش خصوصی اجرا خواهد شد. تا جایی که اطلاع دارم، توافقنامه اکنون در مراحل نهایی قرار دارد و شرایط اجاره نیز مورد توافق قرار گرفته است.»
قزاقستان کالاهای خود را از شهر آکتائو در غرب این کشور، از طریق خط آهن موجود که از ترکمنستان عبور میکند، به بندرعباس منتقل خواهد کرد. ژومانگارین گفت: «این پروژه دسترسی مستقیم قزاقستان به بازارهای هند، شرق آفریقا، کشورهای حاشیه خلیج فارس و جنوب شرق آسیا را فراهم میکند. این هدف اصلی پروژه است.» وی همچنین افزود که دولت قزاقستان معتقد است در چارچوب توافق برای پایان دادن به مناقشه میان آمریکا و ایران، تحریمهای اعمالشده علیه ایران بهزودی کاهش خواهد یافت.
همکاری با ایران باعث نشده است که قزاقستان از برنامه خود برای متنوعسازی مسیرهای تجارت خارجی دست بکشد. به گفته ژومانگارین، دولت همچنان مصمم است پروژه احداث راهآهن افغان-ترانس را برای دسترسی به بنادر آبهای عمیق پاکستان دنبال کند.
او با اشاره به اختلال در تجارت ناشی از درگیری آمریکا و ایران و با یادآوری اینکه بندرعباس در خلیج فارس و پشت تنگه هرمز قرار دارد، گفت: «امیدوارم چنین وضعیتی در آینده نزدیک تکرار نشود، اما این اتفاق هشداری جدی برای ما بود تا مسیرهای جایگزین حملونقل را نیز مدنظر قرار دهیم.»
ازبکستان نیز در حال سرعت بخشیدن به برنامههای خود برای احداث راهآهن افغان-ترانس است تا مسیر صادراتی به بنادر پاکستان ایجاد کند. بر اساس گزارش دفتر مطبوعاتی «شوکت میرضیایف» رئیسجمهور ازبکستان، اجرای مجموعهای از پروژههای زیرساختی در داخل این کشور برای تسهیل تجارت از طریق مسیر ترانسافغان آغاز شده است. همزمان، عملیات ساخت خط آهنی که قرقیزستان و ازبکستان را به چین متصل میکند نیز در حال انجام است.
دولت ازبکستان همچنین قصد دارد در شهرهای خانآباد و آنگرن و نیز مناطق یانگییول، آخنگران، آلات و ترمذ سرمایهگذاری کند تا این مناطق به مراکز ترانزیتی برای تجارت شرق به غرب و شمال به جنوب تبدیل شوند. در مرحله نخست، تمرکز بر دیجیتالیسازی فرآیندهای ترانزیت و انبارداری است که شامل ایجاد سامانه الکترونیکی نظارت بر انبارها، سیستم تشخیص پلاک خودروها و ثبت الکترونیکی وسایل نقلیه میشود.
دولت ازبکستان به دنبال جذب حدود ۳ میلیارد دلار سرمایه برای اجرای این طرحهاست. در صورت تحقق برنامهها، درآمد دولت میتواند تا ۶۰۰ میلیون دلار افزایش یابد و حدود ۵۰ هزار فرصت شغلی ایجاد شود.
تحلیلگران روسی معتقدند مجموعه توافقهای تجاری و انرژی که اواخر ماه ژوئن میان جمهوری آذربایجان و ترکمنستان امضا شد، زمینه را برای احداث خط لوله ترانسخزر فراهم میکند. روزنامه روسی «نزاویسیمایا گازتا» در تحلیلی به اظهارات «رشید مردوف» وزیر امور خارجه ترکمنستان در ماه آوریل اشاره کرده است. مردوف گفته بود که یکی از اولویتهای اصلی عشقآباد، صادرات گاز طبیعی به اروپا است.
این تحلیل همچنین مدعی است که مقامهای آمریکایی بهصورت غیرعلنی در حال تلاش برای تأمین منابع مالی مورد نیاز اجرای این خط لوله هستند.
قرقیزستان و ازبکستان نیز بر اساس توافق تعیین و علامتگذاری مرزهای مشترک، تبادل اراضی خود را تکمیل کردهاند. به گفته «عسکت آلاغوزوف» سخنگوی رئیسجمهور قرقیزستان، دو روستای سابق ازبکستان به نامهای «چونگارا» و «تاشتوبو» تحت حاکمیت قرقیزستان قرار گرفتهاند و در نتیجه حدود دو هزار و ۵۰۰ نفر از ساکنان این مناطق عملاً تابعیت قرقیزستان را دریافت خواهند کرد.
در مقابل، ازبکستان نیز زمینی با مساحت معادل دریافت کرده است. آلاغوزوف گفت: «اکنون مراحل ثبت رسمی در این روستاها انجام خواهد شد و پس از آن، ساکنان تابعیت جمهوری قرقیزستان را دریافت میکنند.» بسیاری از ساکنان این مناطق از قوم قرقیز هستند. هدف از این تبادل اراضی، کوتاهتر شدن زمان ترانزیت میان شهرهای آیدارکن و باتکن در جنوب قرقیزستان عنوان شده است.
تاجیکستان و چین نیز قصد دارند همکاریهای خود را در زمینه حفاظت از منابع آب و یخچالهای طبیعی گسترش دهند. روزنامه «پیپلز دیلی» ارگان رسمی حزب کمونیست چین گزارش داد که فرهنگستانهای علوم دو کشور بهطور مشترک پروژهای را برای استفاده پایدار از منابع آب و حفاظت از تنوع زیستی اجرا میکنند. «سراجالدین مهرالدین» وزیر امور خارجه تاجیکستان در این باره گفت: «آب پایه و اساس توسعه پایدار است و ارتباط مستقیمی با مقابله با تغییرات اقلیمی، امنیت غذایی و انرژی، حفاظت از اکوسیستمها و بهبود کیفیت زندگی مردم دارد. به همین دلیل، مقابله با چالشهای مرتبط با آب مستلزم همکاری گستردهتر جامعه بینالمللی است.»
اندیشکده «نیولاینز برای راهبرد و سیاست» نیز ابتکاری با عنوان «سیلک سون پلاس» ارائه کرده است؛ طرحی که بهعنوان نقشه راهی برای کمک به کشورهای منطقه در دستیابی به اهداف رشد اقتصادی طراحی شده است. این برنامه چندمرحلهای با هدف تقویت حاکمیت کشورهای آسیای مرکزی، ایجاد یک هلال تجاری میان حوزه دریای خزر و دریای عرب را دنبال میکند تا ظرفیت کامل تجاری آسیای مرکزی بزرگ فعال شود. تمامی تحولات مطرحشده در این گزارش، با توسعه و تحقق اهداف این ابتکار ارتباط دارند.