ذخیرهسازی زیرزمینی گاز کشور در دولت چهاردهم به ۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است؛ ظرفیتی که با توسعه مخازن «سراجه» و «شوریجه»، نقشی کلیدی در تقویت پایداری شبکه گاز و مدیریت مصرف در دورههای اوج تقاضا ایفا میکند.
به گزارش نفتون به نقل از شانا، روند فزاینده مصرف گاز طبیعی در سالهای اخیر و ضرورت مدیریت ناترازی انرژی، اهمیت توسعه زیرساختهای صنعت گاز را بیش از پیش آشکار کرده است. در این میان، ذخیرهسازی زیرزمینی گاز یکی از ابزارهای حیاتی برای ایجاد تعادل میان تولید و مصرف و همچنین افزایش پایداری شبکه به شمار میرود.
این فرایند امکان آن را فراهم میسازد تا بخشی از گاز تولیدی در دوران کاهش مصرف، در مخازن زیرزمینی ذخیره شده و هنگام افزایش تقاضا به شبکه سراسری تزریق شود. بر این اساس، ظرفیت ذخیرهسازی میتواند به عنوان پشتوانهای استراتژیک جهت تأمین پایدار گاز در دورههای اوج مصرف عمل کند و قدرت مانور شبکه را بهشکل چشمگیری افزایش دهد.
افزایش ظرفیت ذخیرهسازی زیرزمینی گاز کشور به ۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب در دولت چهاردهم را میتوان بخشی از همین رویکرد دانست؛ رویکردی که توسعه زیرساختهای پایدار را در کنار افزایش تولید و تقویت شبکه انتقال دنبال میکند.
توسعه سراجه و شوریجه برای افزایش ظرفیت راهبردی
دو مخزن «سراجه» و «شوریجه» محور اصلی ذخیرهسازی زیرزمینی گاز در کشور هستند و توسعه ظرفیت آنها در سالهای اخیر به صورت ویژه مورد توجه قرار گرفته است.
اجرای پروژههای توسعهای در این مخازن، افزون بر افزایش حجم ذخیرهسازی، ظرفیت تزریق و برداشت گاز را نیز تقویت میکند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که صرف برخورداری از حجم ذخیرهشده کافی نیست و شبکه باید توان برداشت و انتقال سریع گاز ذخیرهشده را در زمان اوج مصرف داشته باشد.
توسعه این مخازن، بخشی از یک زنجیره بههمپیوسته است که از تولید آغاز شده و با انتقال و ذخیرهسازی ادامه مییابد. هر اندازه این زنجیره از ظرفیت بالاتری برخوردار باشد، مدیریت عرضه گاز در شرایط گوناگون با انعطاف بیشتری صورت خواهد پذیرفت.
پشتوانهای برای روزهای اوج مصرف
مصرف گاز در کشور طی ماههای سرد سال با جهش چشمگیری مواجه میشود و همین موضوع اهمیت برخورداری از منابع پشتیبان را دوچندان میکند. در چنین شرایطی، گاز ذخیرهشده در مخازن زیرزمینی میتواند هنگام افزایش تقاضا وارد چرخه شده و بخشی از نیاز شبکه را جبران کند.
این ظرفیت بهویژه برای تأمین گاز بخش خانگی و تجاری اهمیت دارد و میتواند در کنار سایر اقدامهای مدیریت مصرف، به پایداری شبکه کمک کند. از سوی دیگر، استمرار تأمین گاز نیروگاهها و صنایع نیز به عملکرد مناسب شبکه و امکان مدیریت منابع در دورههای اوج مصرف وابسته است.
بر این اساس، توسعه ذخیرهسازی را نمیتوان صرفاً یک تغییر عددی در ظرفیت زیرساختی صنعت گاز دانست، بلکه این ظرفیت بخشی از توان عملیاتی کشور برای مواجهه با نوسانات مصرف و مدیریت شرایط حساس شبکه محسوب میشود.
تکمیل زنجیره تولید و انتقال گاز
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که توسعه بخش تولید بهتنهایی برای پاسخگویی به نیازهای فزاینده انرژی کافی نیست؛ بلکه انتقال گاز تولیدشده و ایجاد ظرفیت ذخیرهسازی مناسب نیز باید همزمان با توسعه میدانها و افزایش تولید دنبال شود.
در این چارچوب، افزایش ظرفیت ذخیرهسازی زیرزمینی گاز در دولت چهاردهم، در کنار توسعه خطوط انتقال و سایر زیرساختهای صنعت گاز، بخشی از مسیر تقویت شبکه سراسری به شمار میرود. دستاورد این اقدامها، افزایش توان کشور در مدیریت بهتر عرضه و تقاضا و ایجاد پشتوانهای مطمئنتر برای تأمین انرژی خواهد بود.
افزایش تابآوری شبکه با توسعه مخازن زیرزمینی
توسعه ذخیرهسازی گاز در نهایت به افزایش تابآوری شبکه انرژی کشور میانجامد. هرچه ظرفیت ذخیرهسازی و امکان برداشت از مخازن بیشتر شود، شبکه در برابر نوسانهای مصرف و شرایط غیرعادی، ابزارهای جامعتری برای مدیریت عرضه در اختیار خواهد داشت.
رسیدن ظرفیت ذخیرهسازی زیرزمینی گاز به ۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون مترمکعب در دولت چهاردهم را میتوان در همین چارچوب ارزیابی کرد؛ اقدامی که اهمیت آن فراتر از افزایش ظرفیت اسمی است و میتواند در تقویت امنیت انرژی، مدیریت دورههای اوج مصرف و افزایش انعطافپذیری شبکه گاز کشور نقشآفرین باشد. این مسیر، در صورت تداوم توسعه مخازن موجود و اجرای پروژههای جدید، میتواند سهم ذخیرهسازی را در سبد زیرساختهای راهبردی صنعت گاز بیش از گذشته افزایش دهد.