نوشته: چارلز کندی
منبع: وبسایت OilPrice
مترجم: ماهور وثیق | سرویس ترجمه نفتون
در اغلب سالهای دهه گذشته، بازارهای جهانی نفت تصمیمات سازمان اوپک را بهعنوان سیگنال اصلی جهتگیری قیمتها تلقی میکردند. این نظم سلسلهمراتبی اکنون به چالش کشیده شده، اما کنار گذاشته نشده است.
آنچه تغییر کرده، محل تمرکز معاملهگران برای دریافت نشانههای کوتاهمدت است. بهطور فزایندهای این نشانهها از چین میآیند؛ نه به این دلیل که پکن عرضه را کنترل میکند، بلکه چون رفتار خرید این کشور اکنون بر تقاضای حاشیهای و کشف قیمت در کوتاهمدت سلطه دارد.
طبق گزارش رویترز، چین از اوپک بهعنوان اثرگذارترین عامل در شکلگیری قیمت نفت پیشی گرفته است؛ موضوعی که نه ناشی از تلاش رسمی برای مدیریت قیمت، بلکه حاصل مقیاس و زمانبندی خرید نفت خام توسط این کشور است. این تحول نشان میدهد که بازارهای نفت بیش از پیش تقاضامحور شدهاند و چین دقیقاً در مرکز این معادله قرار دارد.
چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان است، اما نفوذ آن فراتر از حجمهایی است که معمولاً تیتر خبرها میشوند.
تحلیلگران رفینیتیو اخیراً اشاره کردهاند که نگاه سنتی به تولیدکنندگانی مانند اوپکپلاس بهعنوان تعیینکنندگان اصلی قیمت نفت، در سال ۲۰۲۵ توسط چین به چالش کشیده شده است و توضیح دادهاند که استفاده پکن از ذخایر راهبردی برای ایجاد کف و سقف قیمتی نفت خام، عملاً در سال جاری جایگزین جهتدهی گروههای تولیدکننده شده است.
برخلاف خریداران OECD، سیستم نفتی چین ترکیبی از شرکتهای بزرگ دولتی، پالایشگران مستقل و نهادهای ذخیرهسازی راهبردی است که رفتار خرید آنها شفاف نیست و اغلب در دادههای لحظهای بهخوبی منعکس نمیشود. محمولهها میتوانند به انبارهای تجاری، ذخایر راهبردی یا ذخیرهسازی شناور منتقل شوند، آن هم با دید محدود. همین عدم شفافیت خود به یک متغیر بازار تبدیل شده است.
زمانی که خرید چین شتاب میگیرد، قیمتها معمولاً تقویت میشوند، حتی اگر عرضه جهانی عادی باشد. وقتی واردات کند میشود، قیمتها افت میکنند، حتی در شرایطی که اوپک تولید را محدود کرده باشد. طی دو سال گذشته، این الگو بهقدری تکرار شده که معاملهگران اکنون شتاب واردات چین را محرک فوریتری برای قیمت میدانند تا اهداف تولید اوپک، که بسیاری از آنها یا از پیش قابل پیشبینیاند یا فقط بهطور ناقص اجرا میشوند.
اوپک (و بهویژه عربستان سعودی) همچنان بخش عمده ظرفیت مازاد جهانی را در اختیار دارد و این ظرفیت همچنان لنگر انتظارات بلندمدت است. اما زمانی که نوسانات تقاضا بر قیمتگذاری کوتاهمدت غالب میشود، اهمیت ظرفیت مازاد کاهش مییابد. در بازار امروز، بشکه حاشیهای بیش از آنکه به سیاست تولید وابسته باشد، به این بستگی دارد که آیا چین بهطور فعال نفت را از بازار جذب میکند یا نه.
حاشیه سود پالایشگاههای چین به یک شاخص پیشنگر برای جهت حرکت قیمتها تبدیل شده است. زمانی که این حاشیهها، بهویژه در میان پالایشگران مستقل، بهبود مییابد، واردات نفت خام معمولاً افزایش پیدا میکند. وقتی حاشیهها تحت فشار قرار میگیرند، خرید بهسرعت کاهش مییابد. از آنجا که این پالایشگران با چرخههای برنامهریزی کوتاه و انعطاف مالی محدود فعالیت میکنند، رفتار آنها نوسانی ایجاد میکند که سیاستهای اوپک بهسختی میتواند آن را هموار سازد.
ژئوپلیتیک نیز در این میان نقش دارد؛ جایی که چین واردات نفت از روسیه و دیگر عرضهکنندگان تحریمی را تحت ترتیبات قیمتی جایگزین افزایش داده است. این امر ارتباط میان تصمیمات اوپک و قیمتهای لحظهای را تضعیف میکند، زیرا تجارت به کانالهایی منتقل میشود که در آنها انضباط عرضه و سیگنالدهی شاخصها کارایی کمتری دارد.
این بدان معنا نیست که اوپک بیاهمیت شده است. تصمیمات سیاستی این سازمان همچنان توازن میانمدت بازار را شکل میدهد و مرزهای انتظارات قیمتی را تعیین میکند. اما مرکز ثقل بازار جابهجا شده و معاملهگران اکنون دادههای گمرکی چین، نرخ فعالیت پالایشگاهها و نشانههای سیاستی این کشور را با همان دقتی دنبال میکنند که پیشتر مختص بیانیههای اوپک بود.
هیچکدام از اینها به این معنا نیست که چین جای تولیدکنندگان را بهعنوان تعیینکننده نهایی قیمت گرفته است. نفوذ چین در حاشیه و در کوتاهمدت عمل میکند، نه در لحظات کمبود واقعی عرضه.
ذخیرهسازی راهبردی و خریدهای غیرشفاف میتوانند در زمانی که بشکهها فراواناند قیمت را جابهجا کنند، اما نه میتوانند در شوک واقعی عرضه سقف قیمت را مهار کنند و نه پس از عادی شدن ذخایر و کاهش تقاضا از کف قیمت دفاع کنند.
وقتی بازارها تنگ میشوند، قدرت قیمتگذاری بهسرعت به کسانی بازمیگردد که ظرفیت مازاد را کنترل میکنند. از این منظر، اوپک و در درجه نخست عربستان سعودی همچنان اهرم تعیینکننده را در دست دارد. سیگنالهای چین ممکن است برای معاملهگران قابل معامله باشند، اما ماهیتی مشروط دارند. اگر پکن واقعاً تعیینکننده قیمت بود، میتوانست آنها را پایدار نگه دارد. اینکه آیا چنین کاری از دستش برمیآید یا نه، در نهایت حدود این فرضیه را مشخص خواهد کرد.
هرنوع کپی برداری از تمام یا بخشی از متن یا نقل بدون منبع "پایگاه اطلاع رسانی پیام نفتون" ممنوع است.